Selecteer een pagina

Als ik voor de eerste keer met partijen aan tafel zit voor een mediationgesprek, wordt er zonder dat er een woord wordt gesproken al heel veel gezegd. De lichaamstaal geeft namelijk veel informatie weer, vooral als je weet waar je op moet letten. Ik neem je in deze blog graag mee in de geheimen van lichaamstaal[1].

De drie v’s
Een van de klassieke manieren waarop ons brein ons voortbestaan als soort heeft veiliggesteld, is door ons gedrag te reguleren wanneer we met gevaar geconfronteerd worden. Of het nu als man in de steentijd tegenover een prehistorisch beest is of als twee tegenovergestelde partijen in een conflict. In de loop der jaren hebben we deze levensreddende, instinctieve reacties vanuit het verleden behouden. Om ervoor te zorgen dat we overleven heeft de reactie van onze hersenen op verwarring of bedreiging drie vormen aangenomen: verstarren, vluchten en vechten.

Verstarren, vluchten en vechten
In een bedreigende of verwarrende situatie is de eerste instinctieve reactie: verstarren. Beweging trekt aandacht; door direct stil te staan als er een bedreiging is, liet ons brein ons op de effectiefste manier reageren om te overleven. Daarnaast hebben we in de verstarhouding de tijd en de mogelijkheid om de situatie te overzien. Wanneer verstarren niet genoeg is  om het gevaar af te wenden, is de tweede instinctieve reactie ervandoor te gaan: de vluchtreactie. De opzet hierbij is natuurlijk aan de bedreiging te ontsnappen, of op zijn minst afstand te creëren. De vechtreactie is de laatste tactiek van ons brein om te overleven, en wel door middel van agressie.

Verstarren tijdens een mediationgesprek
Deze oerinstincten zien we ook vaak terug in een mediationgesprek. Partijen zitten op dat moment in een verwarrende en vervelende situatie. Dat is ook de reden dat partijen vaak verstard aan tafel zitten. Informatie verschaffen is dan ook niet de enige reden waarom de mediator aan het begin van het gesprek het woord voert. Het is ook, en misschien wel met name, bedoelt om partijen gerust te stellen, zodat ze zich enigszins kunnen ontspannen en de situatie kunnen overzien.

Lichaamstaal
Vaak zitten de partijen aan tafel tegenover elkaar, maar kijken elkaar niet aan. Ook hun voeten, buik en handen zitten vaak richting de mediator en niet richting elkaar. Dit geeft aan dat ze liever niet het gesprek met elkaar aangaan of dat ze zich ieder geval niet bij elkaar op hun gemak voelen. Misschien hebben ze hun voeten zelfs onbewust richting de deur gericht, klaar op te vluchten. Ook in het gezicht zijn signalen te herkennen dat men zich minder op zijn gemak voelt. Een aantal signalen van ongemak of spanningen zijn verstarde platte lippen, de ogen samenknijpend en het voorhoofd fronsen.

Taal zonder woorden
En hoe mooi is het als deze lichaamstaal in de loop van het gesprek veranderd. Als de voeten, buik en handen richting elkaar gaan. De handen niet meer stevig verstrengeld in elkaar zitten, maar rustig op tafel liggen. Dat de ogen meer open gaan staan en de mond en lippen geen verstarde streep meer is.  Door deze signalen weet ik dat we op de goede weg zitten en de partijen er waarschijnlijk samen wel uit komen. Hierdoor veranderd ook mijn houding. Waarschijnlijk ga ik meer achterover leunen om nog beter te kunnen genieten van deze veranderingen in de taal die er onbewust gesproken wordt. Een taal zonder woorden, maar die zoveel verteld.

 

[1] Bron: “Body language, alle geheimen van lichaamstaal” geschreven door Joe Navarro

specialist in mediation bij zakelijke conflicten

Christie Dijkstra
Mediator

telefoonnummer: 06 27 43 42 10
email: christie@menoar-mediation.nl

IBAN: NL77RABO0332157709
KVK: 71841865
BTW: NL001460308B25

© copyright Menoar Mediation 2018 - heden | Alle rechten voorbehouden